دندانهایی صاف، مرتب و درخشان میتواند زیبایی شما را دوچندان کند. بعضی از افراد که نیاز به ارتودنسی دندان ندارند، بهصورت خدادادی از این نعمت بهرهمند هستند و لبخند حتی یک لحظه هم از لبهایشان دور نمیشود. در نقطه مقابل کسانی هستند که نمیتوانند حتی یکبار لبخند بزنند. دندانهایی که بهصورت نامنظم رشد کردهاند و جلو بودن فک بالا یا پایین، منجر به این شده که لبخند زدن برای کسانی که از این ناهنجاری رنج میبرند سخت و دشوار باشد.
اما دیگر زمان آن به سررسیده که به خاطر ناهماهنگی دندانها محکوم به بستن لبهایتان روی لبخند شوید. با کمک ارتودنسی دندان میتوانید تکتک دندانهایتان را نظم دهید و زیبایی لبخند را به خودتان هدیه کنید.
اگر قصد دریافت این خدمات را دارید، بیشک سوالهای زیادی در ذهنتان نقش بسته است. در این مقاله همهچیز را درباره ارتودنسی دندان برایتان آوردیم تا با این خدمات درمانی بیشتر آشنا شوید.
ارتودنسی چیست؟
ارتودنسی یک شاخه تخصصی دندانپزشکی است که از دو کلمه یونانی “orthos” به معنای مستقیم یا صحیح و “dontics” به معنی دندان گرفتهشده. درحقیقت، ارتودنسی درمانی است که برای اصلاح ناهنجاری دندانها و فک ارائهشده است.
اگر دندانهایتان ناهماهنگ رشد کردهاند و نمیتوانید خوب غذا بخورید یا جلو بودن فک بالا و پایینتان مانع از این میشود که دندانهایتان روی هم قرار بگیرند، ارتودنسی میتواند برای درمان این مشکل کمکتان کند.
با کمک ارتودنسی میتوانید دندانهایی که بهصورت نامنظم رشد کردهاند را بهآرامی و در طول بازه زمانی دو تا سه سال به سمت محل اصلی آنها هدایت کنید و دندانهایی منظم و یکدست داشته باشید. با توجه به طولانی بودن بازه درمانی ارتودنسی، مشکلاتی مانند لق شدن دندانها یا صدمه وارد شدن به لثهها در اثر کشیدگی دندانها برای منظم شدن آنها پیش نخواهد آمد.
چه کسانی به ارتودنسی دندان نیاز دارند؟
اغلب افراد باور دارند که ارتودنسی فقط مخصوص کودکان است و بزرگترها باید آرزوی داشتن لبخند زیبا را برای همیشه در قلبشان نگه دارند. این باور تنها مختص شهرهای کوچک شمالی، جنوبی و مرکزی ایران مانند شهرکرد نیست. بلکه حتی کسانی که در شهرهای بزرگ زندگی میکنند هم ممکن است تصور کنند که چون سن و سالی از آنها گذشته دیگر نمیتوانند خدمات ارتودنسی را دریافت کنند.
اگرچه بهترین زمان برای دریافت درمان ارتودنسی در سنین کودکی است؛ اما بزرگسالان نیز میتوانند تحت درمان ارتودنسی قرار بگیرند.
در سنین کودکی ممکن است رشد دندانهای کودک هنوز ادامه داشته باشد، بنابراین برای ارتودنسی دندان باید صبور باشید. به طور معمول، کودکان باید در سن هفتسالگی مورد معاینه قرار بگیرند تا نیاز یا عدم نیاز آنها به دریافت خدمات ارتودنسی مشخص شود.
در سنین بزرگسالی تنها نکته مهمی که برای دریافت این خدمات وجود دارد، سلامت لثهها و دندانها است. بهعنوانمثال کسانی که بیماری لثه پیشرفته دارند، ممکن است نتوانند درمان ارتودنسی را دریافت کنند. در این حالت، تنها ارتودنتیست میتواند امکانپذیر بودن یا نبودن این روش درمانی را تشخیص دهید.
انواع روشهای متداول ارتودنسی کدام هستند؟
برای انجام ارتودنسی تنها یک روش ثابت وجود ندارد. در ادامه روشهای متداول را برایتان آوردهایم تا بهتر بتوانید درباره انتخاب روش ارتودنسی مناسبتان تصمیمگیری کنید.
ارتودنسی ثابت
در ارتودنسی ثابت سیم و براکتهای فلزی کاملا روی دندانها محکم میشوند و قابل جابجایی نیستند. اگر نیاز به تغییر وضعیت این نوع از ارتودنسی داشته باشید، باید از پزشک متخصص کمک بگیرید. کودکانی که توانایی نگهداری ارتودنسی را ندارند و افرادی که ناهنجاری دندانهایشان شدید است، معمولا از این نوع ارتودنسی استفاده میکنند.
ارتودنسی نامرئی
با توجه به اینکه دوره درمان ارتودنسی دندانها طولانی است، بعضی از افراد ترجیح میدهد که به سراغ گزینههایی برند که کمتر در معرض دید هستند. ارتودنسی نامرئی که از جنس پلاستیک شفاف ساختهشده، با دندانها یکی میشود و آنها را در محل مناسبشان تنظیم میکند.
این نوع ارتودنسی برای افرادی مناسب است که بهواسطه شغلشان دائم در مجامع عمومی حضور دارند و لبخند زدن یا صحبت کردن بخشی از فعالیتهای روزمره آنها است. ازجمله این افراد میتوان به کسانی که خبرنگار هستند یا در حوزه مد و فشن فعالیت میکنند اشاره کرد.
ارتودنسی متحرک
اگر با ارتودنسی ثابت و پلاستیکی ارتباط خوبی برقرار نمیکنید، پیشنهاد میکنیم به سراغ ارتودنسیهای متحرک بروید. این ارتودنسی هم از جنس فلزی ساختهشده، اما سفت و محکم روی دندانها قرار نمیگیرد. بلکه میتوانید ارتودنسی را هر وقت میخواهید از دهانتان جدا کرده و مجددا آن را استفاده کنید. ارتودنسیهای متحرک معمولا برای کسانی استفاده میشوند که فک بالا یا فک پایین آنها جلوتر است. با کمک ارتودنسی ثابت فک و دندانها بهآرامی به سمت عقب هدایت میشوند تا دندانها روی هم قرار بگیرند و لبخندی زیبا شکل بگیرد.
درصورتیکه نگهداری ارتودنسی متحرک برایتان دشوار است و فکر میکنید که با استفاده از این روش دندانهایتان آن چنان که باید و شاید زیبا و یکدست نمیشود، یا حتی احتمال دارد که به علت استفاده و عدم استفاده مداوم از دستگاه هیچ تغییری در وضعیت دندانهایتان رخ ندهد، پیشنهاد میکنیم ارتودنسی ثابت را برای استفاده مد نظر داشته باشید؛ اما، درصورتیکه با وجود ارتودنسی احساس تهوع پیدا میکنید و غذا خوردن و حتی حضور در اجتماع برایتان سخت میشود، ارتودنسی نامرئی یا متحرک میتواند گزینه مناسبی برایتان باشد.
درنهایت، باید با پزشک معالجتان برای ارتودنسی دندانهایتان مشورت کرده و بهترین گزینه را برای خلق لبخندی زیبا و جذاب برای خودتان انتخاب کنید.
چطور باید بریس ارتودنسی دندان را استفاده کنیم؟
یک دغدغه بزرگ برای کسانی که قصد ارتودنسی دندان را دارند، نحوه استفاده از بریس است. بریس شاید در نظر اول شبیه به یک دندان مصنوعی با ظاهری متفاوت به نظر برسد که حتی یک لحظه هم نمیتوان آن را تحمل کرد، اما پس از چند ماه استفاده به یک شی عادی برایتان تبدیل میشود که مانند لثه یا دندانها در دهان قرار دارد.
بریسها معمولا از جنس فلزی ساخته میشوند، البته نوع پلاستیکی و سرامیکی آنها هم وجود دارد. طراحی همه این بریسها به نحوی در نظر گرفتهشده که استفاده از آنها راحت باشد، بااینوجود کسانی که بریس ارتودنسی را برای بار اول امتحان میکنند، ممکن است احساس درد یا فشردگی در دندانها و لثههایشان داشته باشند. این مشکل موقع استفاده از ارتودنسی ثابت پررنگتر است.
گاهی حتی ممکن است بریس موقع استفاده بزرگتر از حد نرمال به نظر برسد و موقع قرار دادن آن در دهانتان احساس خوبی نداشته باشید. اما این مشکل بهمرور برطرف میشود و بریس کاملا با ساختار فک و دندانهایتان هماهنگ خواهد شد. این موضوع برای ارتودنسیهای ثابت سریعتر رخ میدهد. چون کسی که این خدمات را دریافت کرده در نحوه استفاده و تنظیم بریس دخیل نیست؛ اما برای ارتودنسیهای متحرک، میزان هماهنگی ارتودنسی و دهان به مداومت استفاده از آن بستگی دارد.
نزد چه کسی باید ارتودنسی دندان را انجام دهیم؟
پسازاینکه درباره ارتودنسی دندان اطلاعات کافی به دست آوردید، نوبت به انتخاب پزشک حاذق برای انجام این کار میرسد. عدهای از افراد تصور میکنند که همه دندانپزشکها میتوانند ارتودنسی دندان را انجام دهند، درصورتیکه این باور غلط است!
اگرچه دندانپزشک و متخصص ارتودنسی شباهتهای زیادی با هم دارند و هر دوی آنها به شما برای سلامتی دهان و دندانهایتان کمک میکنند، اما هرکدام از این افراد تخصص ویژهای را برای انجام این کار دارند.
دندانپزشکان طیف گستردهای از خدمات مربوط به بهداشت دهان و دندان را پوشش میدهند، اما متخصص ارتودنسی فقط روی اصلاح وضعیت قرارگیری دندانها درون دهان و اصلاح موقعیت فک متمرکز است. برای اینکه بهتر بتوانید تفاوت دندانپزشک و ارتودنتیست را درک کنید، شرح وظایف مهم آنها را در ادامه برایتان آوردهایم.
دندانپزشک کیست؟
- داندانپزشکان عمومی یک دوره عمومی دندانپزشکی را سپری میکنند.
- دندانپزشکان خدمات عمومی بهداشت دهان و دندان مانند جرمگیری دندان، ترمیم پوسیدگیها، عصبکشی دندان، روکش دادن دندانهای عصبکشی شده و… را انجام میدهند.
- دندانپزشکان در دانشگاه برای نصب بریس یا نظارت بر سایر درمانهای ارتودنسی آموزش نمیبینند.
متخصص ارتودنسی کیست؟
- متخصص ارتودنسی، علاوه بر دوره تحصیلی ششساله دندانپزشکی عمومی، یک دوره سهساله تخصص را هم برای ارائه این خدمات سپری میکنند.
- متخصص ارتودنتیست توانایی تشخیص ناهنجاریهای رشد دندانها و فک را دارد و با تخصصی که در این زمینه بهدست آورده، میتواند مشکلات رشد نامنظم دندانها را اصلاح کند.
این روزها در تمام شهرهای بزرگ و کوچک متخصص ارتودنسی هم مانند سایر پزشکهای متخصص حضور دارد. بهعنوانمثال اگر در شهرکرد ساکن هستید، میتوانید خدمات ارتودنسی را از پزشک متخصص ارتودنسی ساکن در همین شهر دریافت کنید و نیازی نیست که به شهرهای مجاور بروید.
متخصص ارتودنسی کدام مشکلات دندانها را درمان میکند؟
رشد ناهنجار دندانها که منجر به ناهماهنگی آنها میشود، بهعنوان مال اکلوژن (Malocclusions) شناخته میشود. موارد مربوط به مال اکلوژن که متخصص ارتودنسی آنها را درمان میکند عبارتند از:
- بیرونزدگی فک بالا نسبت به فک پایین
- بیرونزدگی فک پایین نسبت به فک بالا
- قرار گرفتن دندانهای بالایی درون دندانهای پایینی
- عدم وجود فضای کافی برای رشد دندانها
- وجود فاصله زیاد بین دندانها
- عدم وجود همپوشانی بین دندانهای بالا و پایین
مراحل انجام ارتودنسی چگونه است؟
برای انجام ارتودنسی مانند خدمات درمانی دیگر مراحل خاصی وجود دارد. باید این مراحل را به ترتیب طی کنید تا ارتودنسی دندان بهدرستی انجامشده و ناهنجاری دندانها برطرف شود. این مراحل را در ادامه برایتان آوردهایم.
مرحله اول: معاینه بیمار
در مرحله اول متخصص ارتودنسی بیمار را معاینه میکند تا میزان ناهنجاری دندانهایش مشخص شود.
مرحله دوم: عکسبرداری از دندانها
پس از بررسیهای اولیه، ارتودنتیست از بیمار میخواهد که یک عکس کامل از دندانهایش تهیه کنید. اگر تنها چند دندان دچار ناهنجاری باشند، ممکن است پزشک متخصص تنها عکسبرداری از آنها را تجویز کند.
مرحله سوم: بررسی عکس دندانها
در این مرحله پزشک بهدقت عکس دندانها را بررسی میکند و درباره مشکلات فک و روشهای درمانی که برای ناهنجاریهای دندانها وجود دارد به بیمار مشاوره میدهد. همچنین سلامت دهان و دندان بیمار هم مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت بروز مشکل برای لثهها یا خرابی دندانها، متخصص ارتودنسی بیمار را برای رفع آنها نزد دندانپزشک ارجاع میدهد.
مرحله چهارم: انتخاب ارتودنسی مناسب
در این مرحله نوع ارتودنسی دندان مناسب برای بیمار مشخص میشود و پزشک قالبگیری را انجام میدهد.
مرحله پنجم: نصب ارتودنسی
درصورتیکه ارتودنسی ثابت باشد، در این مرحله پزشک آن را روی دندانهای بیمار نصب میکند؛ اما درصورتیکه ارتودنسی متحرک باشد، پزشک نحوه استفاده از آنها را برای بیمار شرح میدهد.
مرحله ششم: مشاوره درباره نگهداری از ارتودنسی
پس از نصب ارتودنسی، بیمار باید بهصورت منظم با پزشک در ارتباط باشد تا روند درمان کامل طی شود. در این مرحله پزشک نحوه نگهداری از ارتودنسی و راه و روش سرعت بخشیدن به روند درمان را با بیمار در میان میگذارد.
مرحله هفتم: تکمیل روند درمان
در این مرحله درصورتیکه دندانها منظم شده باشند و روند درمان کامل شده باشد، بریس از دهان بیمار خارج میشود. اگر نیاز به استفاده همیشگی از بریس یا ادامه درمان وجود داشته باشد، پزشک متخصص این موضوع را با بیمار در میان میگذارد.
آیا در طول درمان باید متخصص ارتودنتیست را ملاقات کنیم؟
هر متخصص ارتودنتیست برنامه خاصی را برای ارائه این خدمات در نظر میگیرد، ولی بهصورت کلی تنظیم بریسها به شش تا هشت هفته زمان نیاز دارد. پسازاین دوران هم باید بهطور منظم با پزشک ارتودنتیست در ارتباط باشید.
در این ملاقاتها، پزشک وضعیت بریس و داندانها را بررسی میکند و در صورت نیاز بریس را تنظیم میکند. اگر میخواهید که نتیجه بهتری از دریافت خدمات ارتودنسی بگیرید، حتما یک برنامه منظم برای ملاقاتهای دورهای با پزشکتان داشته باشید.
آیا صاف شدن دندانها و لبخند زیبا تنها ارمغان ارتودنسی است؟
ارتودنسی تنها یک لبخند زیبا برایتان به ارمغان نمیآورد، بلکه درمان ناهنجاری دندانها با این روش مزایای زیادی به همراه دارد. ازجمله این مزایا میتوان راحتی جویدن غذاها و خوردن میوهها اشاره کرد.
اگر دندانها خوب روی هم جفت نشوند، جویدن غذا کاری سخت و دشوار خواهد بود. به همین خاطر اغلب کسانی که دندانهای نامنظم دارند، از خوردن غذاهای متنوع محروم هستند و تنها میتوانند بعضی از مواد غذایی نرم و آبکی را مصرف کنند. با ارتودنسی دندانها این موضوع برطرف میشود و بهراحتی میتوانید تمام مواد غذایی دلخواهتان را مصرف کنید.
مشکل دیگر دندانهای نامنظم تمیز کردن آنها است. غذا اغلب بین این دندانها گیر میکند و نخ دندان کشیدن کاری سخت و دشوار و گاهی غیرممکن است. البته مسواک زدن دندانهای ناهنجار هم سخت است و زمان طولانی نیاز دارد. این موضوع منجر به خراب شدن زودهنگام دندانها میشود. با کمک ارتودنسی دندان میتواند این مشکل را برطرف کنید. چون پس از درمان دندانهایتان در یک خط قرار میگیرند و بهخوبی میتوانید آنها را مسواک بزنید و تمیز کنید.
نامنظم بودن دندانها ممکن است روی تنفس موقع خواب هم تاثیرگذار باشد و باعث ایجاد وقفه در نفس کشیدن فرد شود. در این زمان، ارتودنسی به یک درمان ضروری تبدیل میشود و صرفا برای زیبایی نیست!
آیا ارتودنسی میتواند به دندانها آسیب برساند؟
اگر بریس ارتودنسی توسط متخصص تنظیم شود، مشکلی برای دندانهایتان به وجود نخواهد آمد؛ اما درصورتیکه درمان ارتودنسی بهاشتباه انجام شود، میتواند به استخوان فک، لثه و ریشه دندان آسیب دائمی برساند.
البته نحوه مراقبت از دندانها موقع استفاده از بریس هم بسیار مهم است. با توجه به اینکه مواد غذایی لای بریسها گیر میکنند و روی دندانها باقی میمانند، باید بهخوبی دندانهایتان را پس از غذا خوردن تمیز کنید و اجازه ندهید هیچ ماده غذایی لای بریسها باقی بماند که منجر به خراب شدن دندانها شود.
چگونه میتوان از بریس و دندانها مراقبت کرد؟
اگر میخواهید ارتودنسی دندانهایتان بهخوبی انجام شود و بهترین نتیجه را بگیرید، باید به چند نکته توجه داشته باشید. در ادامه به این موارد اشاره کردهایم.
- حتما بهصورت دورهای به پزشک متخصص برای بررسی شرایط ارتودنسی مراجعه کنید.
- دندانهایتان را بهدقت بهآرامی تمیز کنید. نباید چیزی میان دندانها بماند و باعث خرابی آنها شود.
- مصرف غذاهای چسبناک و سفت را متوقف کنید. این غذاها ممکن است به بریس و تنظیمات ارتودنسی صدمه وارد کنند.
- در طول روز و قبل خواب حتما مسواک بزنید و یکبار در طول روز از دهانشویه استفاده کنید.
- مصرف غذاهای شیرین و اسیدی را محدود یا بهطور متوقف کنید.
- با توجه به شرایط آب و هوایی منطقهای که در آن زندگی میکنید، ممکن است نگهداری از ارتودنسی متفاوت باشد. بهعنوانمثال در شهرهایی مثل شهرکرد، ممکن است سرمای هوا منجر به دردناک شدن دندانها و لثهها پس از ارتودنسی شود. در این باره میتوانید با پزشک معالجتان مشورت کنید تا شرایط آب و هوایی، روند درمانتات را تحت تاثیر قرار ندهد.
چه مدت باید بریس ارتودنسی را استفاده کرد؟
مدت زمان ارتودنسی دندانها برای هر فرد متفاوت است؛ اما بهصورت کلی کسانی که در دوران بزرگسالی نسبت به دریافت این خدمات اقدام میکنند، باید بریس را برای مدت طولانیتری در دهانشان داشته باشند تا دندانهایشان منظم شود.
بهطورمعمول، مدت زمان استفاده از ارتودنسی ثابت حدود ۱۸ تا ۳۰ ماه است. برای ارتودنسیهای متحرک این بازه زمانی از چند ماه تا دو سال تخمین زده شده است.
بعضی مواقع ممکن است برداشتن ارتودنسی منجر به بازگشتن دندانها سر جایشان شود. در این حالت، ممکن است پزشک معالج استفاده از بریس را بهطور دائمی برای بیمار تجویز کند.
کدام متخصص ارتودنسی دندان را انتخاب کنم؟
برای انتخاب ارتودنتیست باید چند نکته را مورد توجه قرار دهید.
نکته اول:
با توجه به اینکه موقع دریافت خدمات ارتودنسی باید بهصورت مداوم با پزشک تعامل داشته باشید، بهتر است پزشکی را انتخاب کنید که در شهر محل زندگیتان است.
این روزها شهرهای کوچک هم حضور پررنگ پزشکهای متخصص را بهخوبی احساس میکنند. ازجمله آنها میتوان به شهرکرد اشاره کرد. با وجود حضور متخصص ارتودنتیست در شهرکرد، مردم این شهر میتوانند در محل زندگیشان این خدمات را دریافت کنند و بهطور مداوم با پزشک معالجشان در ارتباط باشند.
با وجود دسترسی راحت به پزشک متخصص ارتودنسی در این شهر، اگر بریس ثابتی که دارید دچار مشکل شده است و احساس درد زیادی دارید یا اینکه در اثر ناپرهیزی در مصرف خوراکیهای خوشمزه چهارمحال مانند کشک و قرهقروت بریس ارتودنسیتان جابجا شده، میتوانید به مطلب متخصص مراجعه کنید تا در کمترین زمان مشکلتان برطرف شود.
نکته دوم:
پزشکی که انتخاب میکنید باید سابقه درخشانی در این زمینه داشته باشد. برای تشخیص این موضوع میتوانید از کسانی که قبلا خدمات ارتودنسی را دریافت کردهاند در این باره سوال کنید. شهر کوچکی مانند شهرکرد در این زمینه یک سر و گردن از شهرهای بزرگ بالاتر است.
چون خدمات ارتودنسی در شهرکرد در بیشتر مواقع به مردم این شهر کوچک ارائه میشود، پرس و جو درباره تخصص و تبحر پزشک متخصص سادهتر است. همچنین با توجه به اینکه شهرکردیها مردی خونگرم هستند همهچیز را درباره سختیها و مشکلاتی در این راه پیش رویشان بوده با شما در میان میگذارند و میتوانید با دید باز نسبت به انتخاب پزشک ارتودنسی در شهرکرد و دریافت این خدمات اقدام کنید.
و در انتها…
در این مقاله همهچیز را درباره ارتودنسی دندان برایتان آوردیم. با مطالعه این مقاله متوجه میشوید که چه کسانی میتوانند این خدمات را دریافت کنند، چه مراحلی برای انجام ارتودنسی وجود دارد، چه کسی باید این کار را انجام دهد و روش نگهداری از ارتودنسی چیست. با داشتن این اطلاعات، میتوانید با خیال راحت نسبت به دریافت این خدمات درمانی اقدام کنید، دندانهایتان را در یک ردیف صاف قرار دهید و یک لبخند زیبا و چشمگیر داشته باشید.
اگر علاقهمند هستید که بدانید گذشتگان ما چه راه و روشهایی را برای درمان ناهنجاریهای دندانهایشان استفاده میکردهاند، پیشنهاد میکنیم مقاله درباره ارتودنسی و تاریخچه آن را هم مطالعه کنید
با تشکر
لطفا با فیلم طریقه نگهداری از ارتدنسی ودندانها را ارائه فرمایید ولوازمی غیراز مسواک وخمیردندان برای تمیز نگهداشتن دندانها وجلوگیری ازجرم وتیره شدن دندان.سپاس
Aᴡli bood ❤️❤️❤️
چقد خوبین شما
مطب همش شلوغه. هر وقت اومدم منتظر موندم.
اصابم خرود میشه منتظر بشم
سلام ممنون از مطلب خوبتون. من یه دنبال یک دکتر خوب در شهرکرد می گشتم و مردد بودم. این مقاله دست کم تونست راهنمایی های خوبی به من در این مورد بکنه. متشکرم که برای مردم شهرکرد مطلب می نویسید.
این همه مطلب در مورد ارتودنسی باید بدونیم؟؟؟
من همشو نخوندم ولی جالببود مرسی